Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası 34. Meslek Komite Üyesi, Fatanil İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Fatih Enes İlkay, İnşaat Sektörünün yaşadığı sorunlar hakkında açıklama yaptı. Fatih Enes İlkay'ın açıklaması:Ülkemiz ekonomik anlamda zor dönemlerden geçiyor. Ekonomide topyekün bir mücadeleyle kurtuluş savaşı veriliyor.Kriz her alanda kendini hissettiriyor. Talep ve arz arasında ciddi bir dengesizlik mevcut. Bizleri ilgilendiren kısmı sektörümüz inşaat..İnşaat Ülkemizin Lokomotif sektörü olarak görüldü ve hızla büyüme sağlandı. Konutlardaki arz’ın fazlalığı büyükşehirlerde beklenilen bir durumdu. Sektör yatırımcıları bu öngörüleriyle beraber kısmen frene basmıştı. Şehrimizde ve özellikle Hendek İlçemizde taleple ilgili bir sıkıntı söz konusu değildi. İlçenin aldığı göçle beraber nüfusun artması, Organize sanayinin büyümesi, Memurlar açısından bakıldığında Doğu Hizmet bölgesi olarak geçmesi, Coğrafi özellikleri, Doğa güzelliği, Ulaşım Kolaylığı ve lokasyonu düşünüldüğünde sürekli büyüyen ve gelişen bir ilçe olarak Konuta yönelik talep sürekli artmaktaydı. Kriz öncesi iş ve finans dünyasındaki yorumlarla beraber Devletin pozitif hedefleri karşısında Müteahhitler yatırımlarını aralıksız olarak sürdürdü. Ekonomi ve istihdama büyük katkılar sağladı...Krizle beraber Taleplerin direk düşmesi arz fazlasına sebep oldu. Döviz kurlarına bağlı fiyat istikrarının ortadan kalkmasıyla beraber İnşaat maliyetleri sürekli yukarı gitti. Ödeme günlerinin vadelerinin kısalması, Finans kuruluşlarının sektöre karşı sıcak bakmayışı, Finans maliyetlerinin artması, Faizlerin son 15 yılın üstüne çıkması inşaat maliyetlerini sürekli arttırdı. Bununla beraber inşaat projeleri yavaşladı ve durma noktasına geldi. Genel olarak ortalama %65 seviyesindeki maliyet artışı karşısında Müteahhitlerin satışları Direk kesildi. Fiyatların artması tedarik edilen inşaat malzemelerinin piyasada oluşunu zorlaştırdı ve termin süreleri uzadı...Faizlerin yükselmesi yatırımcıların yatırım tercihlerini değiştirdi. Gayrimenkule yapılan yatırımlar mevduat faizlerinin de yükselmesiyle beraber, konut almayı tercih eden müşteriler tamamen birikimlerini banka mevduatlarına yatırılıp fırsat gibi görünen Faiz gelirinden yana tercihlerini yaptılar. Bankalar açısından iyi olan bu durum İnşaat Müteahhitleri açısından en kötü durum olmuştur. Müteahhitler zorunlu görmedikleri projelerini durdurdular ya da başlamadılar. Tasarruf tedbirleri alarak istihdamda azalmaya gittiler. Öz kaynaklarıyla devam eden projeleri finanse etmeye çalıştılar. Bu durumların ortadan kalkması için Devlet tapu harçlarında indirime gitmesi, konut ve ticari kredilerin düşürülmesi anlamında,Kgf ,Esnaf ,Kobi gibi kredilerle ekonomiye can verdiler vermeye de devam ediyorlar. Açıkcası Devletimiz ve STK’lar lokomotif olarak gördükleri İnşaat sektörünü hareketlendirmek, Stoklarını eritmek adına her hamleyi yapıyorlar...Burada dikkat çekmek istediğim husus şudur. Herkes nakit birikimini mevduata yatırıp bir gelir elde edebilir. Bu faizler bu şekilde sürdürülebilir bir durum değildir. Mevduata Yüksek faiz geliri mutlaka normale dönecektir. Enflasyonla top yekün mücadele kapsamında Sayın Cumhurbaşkanımız R.Tayyip ERDOĞAN’ın dediği gibi Ekonomik kurtuluş savaşı verdiğimiz bu dönemde Kişilerin kendilerini sığınacak liman gibi gördükleri Mevduatı bankada tutup faiz geliri elde edip, ekonominin daha kötüye gitmesini beklemek ve izlemek Ülkemize yapılacak en büyük kötülük olduğu düşüncesindeyim. Bu faiz gelirleri sizi belli bir müddet rahat ettirebilir ancak İstihdam yaratan , Ekonomiye can veren firmaların Konkordato ve iflaslarını vermesi ülkemiz açısından son derece üzücü ve vahim bir durumdur...Bu firmalarda insanlarımız çalışacaklar evlerine ekmek götürecekler. İş deneyimine sahip olacaklar. Geleceklerini kuracaklar. Kolay yoldan risk almadan yatırım yapmayı para kazanmayı herkes arzulayabilir. Tabiri caizse yattığımız yerden para kazanabilir. Bunu müteahhit arkadaşlarımızda yapabilirlerdi ancak herkes Ülkesine bir katma değer yaratma sorumluluğunda olmalı. Dinimizde de faizin haram kılınmasını şimdi herkes daha iyi anlıyordur sanırım.Gelir düzeyi yüksek kesimler yatırımlarını birkaç iş koluna bölerek firmalarını büyütmek arzusunda olurlar fazla likitlerinide mevduatta tutarlardı. Ancak şuanda az parası olanda parasını bankada mevduata koyup faiz geliri elde ediyor. Haziran 2018 yılında Türklerin yurtdışında 25 milyar 895 milyon dolar parası bulunmaktaydı. Bu tutar ekim 2018 ayında 42 milyar 866 milyon dolara çıktı. Türkler paralarını birikimlerini yurtdışına kaçırıyorlar. Türkiye içindeyse son aylarda Döviz mevduatları artmakta. Döviz olarak Faiz geliri elde eden yurttaşlarımız Türk Liramızın değer kaybetmesine seyirci kalıyorlar. Rezervlerimiz eriyor. Buradan çıkarılması gereken ciddi dersler var. Güven ve istikrar ortamının yeniden tesisiyle beraber her şeyin belli bir sürede normale döneceği kanısındayım. Bunun için her şey üretmekten, İstihdam yaratmaktan geçiyor. Vatandaşlarımızı gayrimenkul almaya davet ediyorum. Gayrimenkul alımı hiçbir zaman kaybettirmemiştir...Betonarme karkas bina inşaat m2 maliyeti şu andaAsgari 1.428,98 TL + KDVAzami 1.603,73 TL +KDVOrtalama 1.516,36 TL +KDV yani 1.789,31 TL seviyesindedir. Bayındırlık bakanlığı fiyat güncellemesine gitmiştir. Piyasadaki İnşaat m2 maliyetleri şuanda daha yüksektir. Bu maliyetlere arsa payları dahil değildir. Arsa payları da eklendiğinde 2.100 TL seviyelerine gelen inşaat maliyetlerinin Satışı epeyi zorlaşmış olmaktadır. Şu anda 1.500-1.700 TL seviyelerinden Konut satmak için mücadele vermekteyiz. Bu rakamlarda olan satışlar stoklarımızı eritememektedir. Müteahhitlik karı ortadan kalkmış durumdadır. Ödeme Baskısından yapılan zararına satışlar Müteahhitlik firmalarının sonunu getirmektedir. Dövizin inmesi hissedilebilir şekilde maliyetlere ne yazık ki yansımamaktadır...Son günlerde Ziraat Bankası,Vakıfbank ve Halk bankası Konut kredilerinde 1.78 Olan faiz oranını anlaşmalı müteahhitlik firma müşterilerine 0.98’e çekmiştir.Kullandırılacak olan 100.000 TL lik bir krediden müteahhitten 30.000 TL bedel istenmekte olup bu bedelin daire maliyetine eklenmesi istenmektedir.Maliyetinin altında satmakta zorlandığımız konutları bu bedelleri ekleyerek satmamız sadece hayal olur. İl ve ilçemizde müteahhitlerin bir konut üzerindeki kar bedeli bunun altındadır. 1,78 oranı 0,98’e çeken bankalar 0,80 tekabül eden faiz bedelini komisyon olarak müteahhitlik firmalarından talep etmektedir. Bu stok eritme adına Bankalar birliğinin aldığı tavsiye kararına uyan bankaların bu uygulaması sadece Büyükşehirlerdeki konut satışlarında etkili olacağı kanısındayım...FATİH ENES İLKAY- SAKARYA TİCARET VE SANAYİ ODASI 34.MESLEK KOMİTE ÜYESİ
